مجتبى ملكى اصفهانى
8
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
پيشگفتار درود و سلام خدا بر انبياء و رسل ، بخصوص اشرف و خاتم انبياء ، حضرت محمّد مصطفى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و خاندان گرامى آن حضرت ، جانشينان برگزيده و اختران تابناك طريق سعادت و كمال ، بخصوص منجى عالم بشريت ، حضرت حجة بن الحسن العسكرى - روحى و ارواح العالمين لتراب مقدمه الفداء - و لعن و نفرين خدا و رسول و ملائكه بر دشمنان اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السّلام . درود و سلام خدا بر شهيدان و امام شهيدان ، خمينى كبير قدّس سرّه و خلف صالح آن پير فرزانه ، رهبر معظم انقلاب ، حضرت آيت اللّه خامنهاى - مدظله العالى - علم اصول فقه در حوزه استنباط احكام از جايگاه ويژهاى برخوردار است ، زيرا استنباط بسيارى از احكام فقهى مبتنى بر مسائلى است كه در علم اصول از آنها بحث شده است . اگر فقيه به خبر واحد ، يا اجماع ، يا شهرت تمسك و يا به ملازمه بين حكم عقل و حكم شرع استدلال مىكند ، به خاطر اين است كه حجيّت و اعتبار هركدام در علم اصول فقه ثابت شده و به اصطلاح ، ابزار كار در علم اصول فقه فراهم شده است . به همين علّت مىبينيم كه مباحث اصولى بخش بزرگى از مقدّمات اجتهاد و استنباط احكام شرعى را به خود اختصاص داده است . هر دانشپژوهى مىداند كه هر علمى اصطلاحات مخصوصى دارد كه چهبسا در ساير علوم كاربرد نداشته و يا معانى ديگرى دارد . اين اصطلاحات ، در هر علمى نقش فرمول و كليد را دارند كه بدون شك گام نخست براى فراگيرى آن علم ، آشنايى با اين اصطلاحات مخصوص است . علم اصول فقه نيز از اين قاعده مستثنى نيست . اصطلاحاتى همچون دليل ، مشتق و . . . در علم اصول فقه ، مفهومى فراتر از مفهوم منطقى و نحوى دارند . در طول بيش از هزار سال عمر پربركت حوزههاى علميه شيعه كمتر اثرى را مىتوان